Zakończenia boczne zamykają krawędzie parapetu zewnętrznego przy ościeżu i tworzą część połączenia parapetu z elewacją. W przypadku parapetów stalowych i aluminiowych ich rola nie kończy się na estetyce. Sposób wykonania tego miejsca musi uwzględniać zmianę wymiarów metalu pod wpływem temperatury.
Zakończenie powinno być stabilne, natomiast parapet musi zachować możliwość pracy. Jeżeli zostanie sztywno zablokowany pomiędzy elementami elewacji, powstające naprężenia mogą być przenoszone na tynk i uszczelnienia.
Dlatego przy wyborze zakończeń do parapetów zewnętrznych liczą się materiał, konstrukcja, sposób montażu oraz dopasowanie do całego rozwiązania podokiennego.
Czym są zakończenia boczne do parapetów zewnętrznych?
Zakończenia montuje się po obu stronach parapetu, przy bocznych powierzchniach ościeża. W branży można spotkać również nazwy boczki do parapetów lub zaślepki parapetowe.
Ich najbardziej widocznym zadaniem jest zamknięcie bocznej krawędzi parapetu i estetyczne wykończenie miejsca przy elewacji.
To jednak tylko część ich funkcji. Zakończenie znajduje się dokładnie w miejscu, w którym spotykają się materiały o różnych właściwościach i sposobie pracy. Mamy tu metalowy parapet, warstwy elewacyjne, uszczelnienia oraz konstrukcję ościeża.
Dlatego nawet niewielki element może mieć znaczenie dla zachowania całego detalu podczas użytkowania budynku.



Dlaczego zakończenia parapetu mają znaczenie techniczne?
Parapet zewnętrzny ma przede wszystkim odprowadzać wodę poza powierzchnię elewacji. Żeby robił to prawidłowo, musi mieć odpowiedni spadek, wysunięcie, stabilne podparcie i właściwie wykonane połączenia z oknem oraz ościeżem.
Zakończenia boczne są częścią tego układu.
Problem pojawia się wtedy, gdy parapet traktowany jest jako element, który po zamontowaniu można szczelnie i sztywno zabudować tynkiem. W przypadku parapetów metalowych trzeba uwzględnić również ich pracę termiczną.
Dlatego przy projektowaniu i montażu strefy podokiennej należy rozpatrywać parapet, zakończenia, elewację i uszczelnienia jako elementy jednego detalu.
Szerzej zasady dotyczące spadku, wysunięcia, podparcia, dylatacji i najczęstszych błędów opisaliśmy w artykule „Montaż parapetów zewnętrznych. Zasady techniczne, błędy wykonawcze i rozwiązania systemowe”.
Dlaczego parapet zewnętrzny musi mieć możliwość pracy?
Aluminium i stal zmieniają swoje wymiary wraz ze zmianą temperatury. Metal nagrzewa się i rozszerza, a podczas ochładzania kurczy.
W przypadku parapetu zewnętrznego zjawisko jest szczególnie istotne, ponieważ element znajduje się bezpośrednio na elewacji i przez cały rok jest narażony na duże zmiany temperatury.
Nie da się wyeliminować tej właściwości materiału poprzez mocniejsze zamocowanie parapetu.
Jeżeli ruch zostanie zablokowany, naprężenia muszą zostać przejęte przez inne elementy połączenia. Mogą wtedy oddziaływać na tynk, uszczelnienia lub boczne strefy parapetu.
Dlatego w przypadku parapetów metalowych trzeba pozostawić przestrzeń umożliwiającą zmianę ich długości.
Zakończenie może być stabilne. Parapet nie powinien być przez nie sztywno zablokowany.
To rozróżnienie ma duże znaczenie przy wykonywaniu całej strefy podokiennej.
Dylatacja parapetu zewnętrznego. Po co jest potrzebna?
Dylatacja umożliwia materiałowi zmianę wymiarów bez wywierania nadmiernego nacisku na sąsiadujące elementy.
W przypadku parapetów stalowych i aluminiowych należy uwzględnić ją już podczas przygotowania detalu montażowego.
Parapet wystawiony na intensywne działanie słońca może osiągać znacznie wyższą temperaturę niż otaczające go elementy budynku. Po ochłodzeniu jego długość ponownie się zmniejsza. Proces ten powtarza się przez cały okres użytkowania.
Jeżeli pomiędzy parapetem a bocznymi elementami nie ma miejsca na ruch, obciążenie może zostać przeniesione na elewację.
Samo zastosowanie zakończenia nie rozwiązuje więc problemu dylatacji. Znaczenie ma sposób wykonania całego połączenia.
Co może się wydarzyć, gdy parapet zostanie zablokowany?
Błąd nie zawsze będzie widoczny bezpośrednio po montażu.
Gotowa elewacja może wyglądać prawidłowo, a pierwsze problemy pojawią się dopiero po kolejnych okresach nagrzewania i ochładzania parapetu.
Możliwe skutki to:
• pęknięcia tynku w sąsiedztwie parapetu
• powstawanie szczelin przy bocznych krawędziach
• rozszczelnienie połączenia
• przenoszenie naprężeń na warstwy elewacyjne
• odkształcenia lub uszkodzenia elementów wykończeniowych
Jednym z błędów jest bezpośrednie zabudowanie parapetu tynkiem w sposób, który ogranicza jego możliwość przemieszczania się wraz ze zmianami temperatury.
Dlatego samo estetyczne wykończenie połączenia nie świadczy jeszcze o jego poprawnym wykonaniu.
Miejsce na zdjęcia porównawcze
W tej części proponuję zestawić dwa zdjęcia.
Nieprawidłowe wykonanie: parapet zabudowany w sposób ograniczający możliwość jego pracy.
Prawidłowe wykonanie: stabilnie wykonana strefa boczna z zachowaniem miejsca potrzebnego do pracy parapetu.
Takie zestawienie będzie znacznie bardziej czytelne niż kolejna fotografia samego produktu.
Dlaczego materiał zakończenia parapetu ma znaczenie?
Zakończenie znajduje się na zewnątrz budynku przez cały okres jego użytkowania. Działa na nie woda, wilgoć, zmienne temperatury i promieniowanie słoneczne.
Materiał wpływa przede wszystkim na sztywność, stabilność i zachowanie geometrii elementu.
Aluminium pozwala wykonać sztywne zakończenie, które zachowuje stabilną formę po zamontowaniu. Charakteryzuje się również wysoką odpornością na korozję, dlatego dobrze sprawdza się w elementach przeznaczonych do stosowania na zewnątrz.
Dodatkową zaletą jest możliwość lakierowania, dzięki której zakończenie można dopasować kolorystycznie do parapetu, stolarki okiennej i elewacji.
Zakończenia wykonuje się również z tworzyw. Ich właściwości zależą od rodzaju materiału, budowy elementu i konkretnego zastosowania. Nie oznacza to, że każde zakończenie z tworzywa będzie rozwiązaniem nieprawidłowym. Przy wyborze trzeba jednak zwrócić uwagę na jego sztywność, stabilność i kompatybilność z zastosowanym parapetem.
„Zakończenia SMART powstały na podstawie doświadczeń z wieloletniej produkcji parapetów. Chodziło o stworzenie stabilnego elementu, który nie tylko estetycznie zamknie parapet, ale będzie też współpracował z nim w prawidłowo wykonanym detalu podokiennym.”
Andrzej Twardowski, właściciel RAILING i projektant zakończeń SMART
Zakończenie aluminiowe czy zakończenie z tworzywa?
Nie istnieje jedno zakończenie odpowiednie do każdego parapetu i każdego sposobu montażu. Materiał powinien być jednym z kryteriów doboru, a nie jedynym.
| Cecha | Zakończenie aluminiowe | Zakończenie z tworzywa |
|---|---|---|
| Sztywność | aluminium pozwala uzyskać sztywny element | zależy od rodzaju tworzywa i konstrukcji |
| Stabilność kształtu | wysoka przy prawidłowo wykonanym elemencie | zależy od właściwości zastosowanego materiału |
| Odporność na korozję | wysoka | tworzywo nie koroduje |
| Kolorystyka | możliwość lakierowania w kolorach RAL | zależy od oferty producenta |
| Zastosowanie | rozwiązania zewnętrzne i systemowe | zależy od konstrukcji i przeznaczenia produktu |
| Trwałość detalu | zależy również od montażu i współpracy z parapetem | zależy od materiału, konstrukcji i sposobu montażu |
Sama różnica materiałowa nie zastępuje poprawnego montażu. Nawet bardzo sztywne zakończenie nie rozwiąże problemu, jeżeli parapet zostanie zamontowany bez miejsca na pracę termiczną.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze zakończeń do parapetu?
Zakończenia najlepiej dobierać razem z parapetem, a nie dopiero po jego zamontowaniu.
Przed wyborem dobrze sprawdzić kilka parametrów.
| Co sprawdzić? | Dlaczego? |
|---|---|
| Materiał zakończenia | wpływa na jego sztywność i stabilność |
| Dopasowanie do parapetu | geometria elementów musi umożliwiać ich prawidłową współpracę |
| Sposób montażu | zakończenie powinno być stabilne, ale nie może blokować pracy parapetu |
| Dylatację | metal zmienia wymiary pod wpływem temperatury |
| Uszczelnienie | boczna część parapetu jest narażona na działanie wody |
| Kolor i wykończenie | zakończenie pozostaje widoczną częścią elewacji |
| Powtarzalność rozwiązania | ma znaczenie szczególnie przy większych inwestycjach i montażu seryjnym |
Przy większej liczbie okien powtarzalność detalu ma szczególne znaczenie. Ogranicza liczbę decyzji podejmowanych dopiero na budowie i ułatwia zachowanie tych samych zasad montażu w każdym otworze okiennym.
Aluminiowe zakończenia SMART produkowane przez RAILING
RAILING produkuje aluminiowe zakończenia SMART przeznaczone do parapetów zewnętrznych.
Zakończenia zostały zaprojektowane do współpracy z Systemem SMART do montażu parapetów. Są sztywne, stabilne i mogą być stosowane z parapetami aluminiowymi oraz stalowymi.
Szerokość zakończenia SMART wynosi 20 mm.
Zakończenia dostępne są w standardowej kolorystyce, a pozostałe warianty mogą być wykonywane w kolorach z palety RAL. Aktualną dostępność kolorów najlepiej sprawdzić bezpośrednio na karcie produktu.
Szczegółowe informacje znajdują się na stronie „Zakończenia boczne aluminiowe SMART do parapetów zewnętrznych”.
Czy zakończenia SMART można stosować z parapetami innych producentów?
Tak. System SMART nie wymaga zastosowania wyłącznie parapetów produkowanych przez RAILING.
Może współpracować również z parapetami innych producentów, jeżeli spełniają wymagania techniczne systemu. Parapet powinien posiadać nosek podokienny o wysokości 20 mm oraz odpowiednie otwory montażowe.
Pozwala to stosować rozwiązanie zarówno z parapetami aluminiowymi, jak i stalowymi pochodzącymi od różnych dostawców.
Dla producentów stolarki i firm montażowych oznacza to możliwość włączenia Systemu SMART do własnego standardu pracy bez konieczności rezygnacji z dotychczasowego dostawcy parapetów.
Jak zakończenia współpracują z Systemem SMART?
Zakończenia aluminiowe SMART są jednym z elementów systemowego rozwiązania do montażu parapetów zewnętrznych RAILING.
System SMART może być montowany na trzy sposoby:
• na ciepłym parapecie
• na adapterach RAILING
• na kątownikach RAILING
Każdy wariant odpowiada innym warunkom wykonania strefy podokiennej. System może być stosowany zarówno na etapie montażu nowej stolarki, jak i w rozwiązaniach dopasowanych do istniejących warunków zabudowy.
Jedną z jego cech jest brak trwałego połączenia parapetu z elewacją. Dzięki temu parapet może zostać zamontowany po wykonaniu prac elewacyjnych, a w razie potrzeby później wymieniony bez naruszania elewacji.
System SMART jest rozwiązaniem opatentowanym. Numer wynalazku to P.438445.
Więcej informacji znajduje się na stronie „System SMART do montażu parapetów zewnętrznych”.
Najczęstszy problem zaczyna się od traktowania każdego elementu osobno
Parapet, zakończenia, uszczelnienie i elewacja muszą ze sobą współpracować. Jeżeli każdy z tych elementów dobierany jest osobno, a sposób ich połączenia ustala się dopiero podczas montażu, trudniej zachować powtarzalny detal.
Dotyczy to szczególnie większych inwestycji, gdzie ten sam sposób wykonania powtarza się przy kilkunastu, kilkudziesięciu lub większej liczbie okien.
Systemowe rozwiązanie pozwala wcześniej określić sposób montażu, geometrię połączenia i potrzebne elementy. Monter nie musi za każdym razem tworzyć detalu od początku.
Zakończenie boczne jest niewielką częścią tego układu, ale właśnie w takich miejscach często ujawniają się skutki źle dobranych elementów lub niewłaściwego montażu.
Zakończenie parapetu to element całej strefy podokiennej
Przy wyborze zakończeń bocznych łatwo skupić się wyłącznie na ich wyglądzie. Tymczasem najważniejsze jest to, jak zachowują się razem z parapetem i elewacją.
Dobre zakończenie powinno być stabilne, odporne na warunki panujące na zewnątrz i dopasowane do konstrukcji parapetu. Sam parapet musi natomiast zachować przestrzeń potrzebną do pracy wynikającej ze zmian temperatury.
Dlatego zakończenia, parapet i sposób montażu najlepiej traktować jako jeden detal techniczny.
W Systemie SMART aluminiowe zakończenia są częścią rozwiązania opracowanego przez RAILING do systemowego montażu parapetów zewnętrznych. Pozwala to połączyć estetyczne wykończenie z przewidywalnym sposobem wykonania strefy podokiennej.
Zobacz aluminiowe zakończenia SMART produkowane przez RAILING.
O autorze
Artykuł opracował zespół RAILING na podstawie wiedzy technicznej i doświadczenia w zakresie produkcji parapetów zewnętrznych, elementów wykończeniowych oraz rozwiązań dla strefy okna. Materiał uwzględnia również doświadczenie Andrzeja Twardowskiego, właściciela RAILING i projektanta zakończeń SMART, który opracował to rozwiązanie na podstawie wieloletniej praktyki związanej z produkcją parapetów. W artykule wykorzystano także wiedzę dotyczącą dylatacji parapetów, pracy materiału oraz prawidłowego wykonania strefy podokiennej.